Akciğer kanserine iyi gelen bitkiler: araştırmalar ne diyor?

Akciğer kanseri nedir?

Akciğer kanseri, akciğer dokusunda başlayan kanserdir; bazen akciğere giden büyük hava yollarında (bronşlarda) da başlayabilir.

İki ana türü vardır: küçük hücreli dışı akciğer kanseri ve küçük hücreli akciğer kanseri. Küçük hücreli dışı tür daha sık görülür. Bu türün başlıca alt tipleri adenokarsinom, skuamöz hücreli karsinom ve büyük hücreli karsinomdur; her birinin hücreleri farklı biçimde büyür ve yayılır.

Küçük hücreli akciğer kanseri daha seyrek görülür ve hızlı büyüyen bir türdür. Her iki türde de en önemli risk etkeni sigara içmektir; bugün içmek kadar geçmişte içmiş olmak da bu etkene dahildir.

Akciğer kanserinin belirtileri nelerdir?

En sık belirtiler geçmeyen öksürük ve nefes darlığıdır; ancak akciğer kanseri bazen hiçbir belirti vermez ve başka bir nedenle çekilen göğüs filminde fark edilir.

Ulusal Kanser Enstitüsü, şu durumlarda hekime başvurulmasını önerir:

• Göğüste rahatsızlık ya da ağrı
• Geçmeyen ya da zamanla kötüleşen öksürük
• Nefes almada güçlük, hırıltılı solunum
• Balgamda kan
• Ses kısıklığı
• İştahsızlık, nedeni bilinmeyen kilo kaybı, yorgunluk
• Yutma güçlüğü
• Yüzde ya da boyun damarlarında şişlik

Bu belirtiler akciğer kanseri dışındaki hastalıklardan da kaynaklanabilir. Yine de geçmeyen bir yakınmayı hekiminize göstermeniz gerekir.

Akciğer kanseri nasıl tedavi edilir?

Tedavi kanserin türüne ve evresine, kişinin genel sağlığına ve tercihlerine göre onkoloji ekibiyle birlikte planlanır; çoğu zaman birden fazla tedavi birlikte kullanılır.

Küçük hücreli dışı akciğer kanserinde kullanılan başlıca tedaviler şunlardır:

• Ameliyat: Tümörün bulunduğu küçük bir bölümün, bir lobun (akciğer bölümünün) ya da akciğerin tamamının çıkarılması.
• Radyoterapi: Yüksek enerjili ışınlarla kanser hücrelerinin öldürülmesi ya da büyümesinin durdurulması.
• Kemoterapi, hedefe yönelik tedavi ve immünoterapi: İlaçla yapılan tedaviler. Hedefe yönelik tedavide tümörde EGFR ya da ALK gibi genlerdeki değişikliklere bakan testler yol gösterir.

Ameliyatla görünen kanserin tamamı alındıktan sonra, hastalığın geri gelme riskini azaltmak için kemoterapi ya da radyoterapi verilebilir; buna adjuvan (ameliyat sonrası destekleyici) tedavi denir.

Küçük hücreli akciğer kanseri erken yayılma eğiliminde olduğu için genellikle sınırlı ve yaygın evre olarak iki gruba ayrılır. Tedavide kemoterapi, radyoterapi, immünoterapi ve hedefe yönelik tedavi; bazı hastalarda ameliyat kullanılır.

Fitoterapi kanser tedavisinin yerine geçmez. Tıbbi tedavinizi planlandığı gibi sürdürmeniz en önemli adımdır; fitoterapi onun yanında yer alan bir destektir.

Fitoterapi bu süreçte nasıl destek olabilir?

Fitoterapi, fitoterapi sertifikalı hekim eşliğinde tıbbi tedaviyle birlikte kullanıldığında tedavi sürecindeki şikâyetlerin yönetimine ve yaşam kalitesine destek olabilir; kılavuzlara göre bazı tamamlayıcı yöntemler belirtilerin kontrolüne ve hastanın iyilik hâline katkı sağlar.

• Yaşam kalitesi: Memorial Sloan Kettering Kanser Merkezi’nin aktardığı bir çalışmada, zencefilin etken maddelerinden biriyle iştahta ve yaşam kalitesinde düzelme bildirilmiştir.
• Yan etkilerin hafifletilmesi: ABD Klinik Onkoloji Derneği (ASCO) ile Bütünleştirici Onkoloji Derneği’nin (SIO) 2024 kılavuzuna göre Amerikan ginsengi tedavi sırasındaki yorgunluğun hafifletilmesine yardımcı olabilir. Bazı çalışmalarda zencefil de kemoterapiye bağlı bulantıyı hafifletmiştir; zencefil bulantı ilacınızın yanında kullanılan bir destektir.
• Doğru ve güvenli ürün seçimi: Hekim, içeriği belli ve ruhsatlı ürünü seçer; tedavinizle uyumlu ürünü kullanmaya başlamadan önce belirler.
• Etkileşim kontrolü: Bazı bitkisel ürünler kanser ilaçlarının vücutta işlenmesini değiştirebilir. Hekim, aldığınız kemoterapi ya da hedefe yönelik ilaçla birlikte her ürünü bu açıdan değerlendirir.
• Düzenli takip: Fitoterapi sertifikalı hekiminiz raporlarınızı, tahlillerinizi ve kullandığınız ilaçları değerlendirerek mevcut tedavinize uygun bir plan hazırlar; uygun bulunan ürünler tedavi boyunca birlikte gözden geçirilir.

ASCO–SIO kılavuzunda aktarılan bir çalışmada, kemoterapi alan ileri evre küçük hücreli dışı akciğer kanseri hastalarında kırmızı ginseng özütü yorgunluğu olağan bakıma göre belirgin azaltmıştır.

Kanıt türü: rastgele kontrollü çalışma

Zencefille yapılan çalışmalarda kemoterapiye bağlı bulantının hafiflediği, etken maddelerinden biriyle yapılan bir çalışmada da iştahın ve yaşam kalitesinin düzeldiği görülmüştür.

Kanıt türü: küçük insan çalışması

Akciğer kanserinde hangi bitkiler araştırılmış?

Akciğer kanserinde insanlarda en çok araştırılan bitkisel ürün geven içeren karışımlardır; kemoterapiyle birlikte kullanıldıkları çalışmalarda olumlu sonuçlar bildirilmiştir.

Geven için yapılan meta-analiz, 34 rastgele kontrollü çalışmada 2.815 hastayı kapsar. Geven içeren karışımlar platin içeren kemoterapiye eklendiğinde, bu karışımları alan grupta bir yıllık yaşam oranı daha yüksek, tümör yanıtı daha iyi bulunmuştur. Yazarlara göre bu karışımlar kemoterapinin etkinliğini artırabilir.

Kanıt türü: sistematik derleme ya da meta-analiz

Bu çalışmalarda geven, geleneksel Çin tıbbı karışımlarının içinde ve ileri evre küçük hücreli dışı akciğer kanserinde platin içeren kemoterapiyle birlikte verilmiştir; sonuçlar o koşullarda alınmıştır.

Geven, geleneksel Çin tıbbında uzun zamandır güç ve dayanıklılığı artırmak için başka bitkilerle birlikte kullanılır.

Kanserde araştırılan bitkiler hakkında genel bilgi: Kansere iyi gelen bitkiler var mı?

Kemoterapi sırasında bitkisel ürün kullanılır mı?

Evet; fitoterapi sertifikalı hekim eşliğinde, tedavinizle uyumlu seçilen bitkisel ürünler kemoterapi sırasında kullanılabilir. Hekiminiz, kanser ilaçlarını vücutta işleyen enzimleri etkileyebilen bitkileri ayırır ve size uygun ürünü seçer. Akciğer kanserinde hekiminizin birlikte değerlendirdiği başlıca noktalar şunlardır:

• Sarı kantaron: Kanser ilacı alırken sarı kantaron kullanan hastalarda ilacın kandaki düzeyi düşük bulunmuştur. Hedefe yönelik bir ilaç olan osimertinib ile sarı kantaron birlikte kullanılmaz.
• Zerdeçal takviyesi: Yemeklerde baharat olarak kullanılan zerdeçal genellikle güvenli kabul edilir; daha güçlü olan takviyeler kan sulandırıcıyla birlikte kullanılacaksa doz ve takip ayarlanır.
• Antioksidan takviyeleri: Kemoterapi ya da radyoterapi sırasında alınan antioksidan takviyeleri hastalıksız kalma şansını azaltabildiği için bu dönemde fitoterapi sertifikalı hekiminiz ve tedavinizi sürdüren hekiminizle birlikte planlanır.

Kemoterapi sırasında görülebilen iştahsızlık, bulantı, kabızlık ya da ishal gibi beslenme sorunları için fitoterapi sertifikalı hekiminiz size uygun desteği tedavinizle uyumlu biçimde planlar.

Kullandığınız ürünleri hekiminizle paylaşmanız, size en uygun planı hazırlamayı kolaylaştırır. Ayrıntılı bilgi: Kemoterapi sırasında bitkisel ürün kullanılır mı? ve Kanser hastası ne yemeli?

Kimler dikkat etmeli?

• Osimertinib kullanıyorsanız sarı kantaron içeren ürünler bu ilaçla birlikte kullanılmaz; hekiminiz uygun seçeneği belirler.
• Kan sulandırıcı, tansiyon ilacı ya da bağışıklığı baskılayan ilaç kullanıyorsanız geven içeren ürünlerde doz ve takip hekiminizce ayarlanır.
• Kemoterapi ya da radyoterapi sırasında antioksidan takviyeleri, fitoterapi sertifikalı hekiminiz ve tedavinizi sürdüren hekiminizle birlikte planlanır.
• Reçeteli tedavinizi bırakmayın. Kullandığınız her bitkisel ürünü hekiminize söyleyin.

Fitoterapi sertifikalı hekime ne zaman başvurulur?

Bitkisel bir ürün kullanıyorsanız ya da tedavi sürecinde destek almak istiyorsanız, ürüne başlamadan önce başvurmanız uygun olur. Kanser tanısı aldıysanız yeni bir tamamlayıcı yönteme başlamadan önce hekimlerinizle konuşmanız özellikle önemlidir.

Görüşmede patoloji raporunuz, tahlilleriniz, aldığınız kemoterapi ya da hedefe yönelik ilaç ve kullandığınız bütün takviyeler birlikte gözden geçirilir. Amaç, şikâyetlerinize uygun ve tedavinizle uyumlu ürünleri belirlemek ve mevcut tedavinize uygun, size özel bir destek planı hazırlamaktır. Görüşme hastalığın gidişatı hakkında bir sonuç vaat etmez.

Randevu ve ilk görüşme hakkında: Muayene ve randevu