Tarçın nedir, ne işe yarar?

Tarçın nedir?

Tarçın, Cinnamomum cinsi ağaçların kurutulmuş kabuğundan elde edilen bir baharattır. Seylan tarçını (Cinnamomum verum) “gerçek tarçın” olarak bilinir ve daha çok Sri Lanka’da yetişir; Çin tarçını ya da kasya (Cinnamomum aromaticum) Güneydoğu Asya’da yetişir.

Tarçın ağacının kabuğu, yaprağı, çiçeği, meyvesi ve kökü Çin, Hindistan ve İran’da uzun zamandır iltihap, sinir ağrısı, kalp hastalığı ve öksürük gibi şikâyetlerde kullanılmıştır.

Tarçının faydaları nelerdir? Araştırmalar ne gösteriyor?

Tarçın en çok sindirim şikâyetleri, kan şekeri ve kan yağları için araştırılmıştır. Sindirimdeki kullanımı Avrupa İlaç Ajansı’nca geleneksel kullanım olarak kabul edilir.

Sindirim şikâyetleri

Avrupa İlaç Ajansı’nın bitkisel ilaçlar komitesi (HMPC), tarçın kabuğunun şişkinlik ve gaz gibi hafif, kramplı mide-bağırsak şikâyetlerinde ve hafif ishalde kullanımını uzun süreli geleneksel kullanıma dayanarak kabul eder. İshalde sıvı kaybını yerine koymak önceliklidir.

Kan şekeri ve kan yağları

Tip 2 diyabet ve polikistik over sendromuyla ilgili 11 analizi bir araya getiren 2023 tarihli bir çalışmada tarçın takviyesi açlık kan şekerini, insülin düzeyini, insülin direncini ve HbA1c’yi düşürmüştür.

Kanıt türü: sistematik derleme ya da meta-analiz

Tip 2 diyabetli 543 kişinin katıldığı on çalışmayı birleştiren bir analizde tarçın açlık kan şekerini, toplam ve LDL kolesterolü ve trigliseridi düşürmüş, HDL’yi yükseltmiştir. Cochrane’ın 2012 tarihli derlemesi ve NCCIH ise kan şekeri üzerindeki etkiyi henüz net bulmamaktadır.

Kanıt türü: sistematik derleme ya da meta-analiz

Polikistik over sendromu

Polikistik over sendromlu kadınlarda yapılan 12 çalışmayı birleştiren 2024 tarihli bir analizde tarçın takviyesi kiloyu, açlık kan şekerini, insülin direncini, toplam ve LDL kolesterolü düşürmüştür.

Kanıt türü: sistematik derleme ya da meta-analiz

Size uygun ürün ve süre hekim eşliğinde, ilaçlarınızla uyumlu biçimde belirlenir.

Tarçın nasıl kullanılır?

Tarçın yemeklerde ve içeceklerde baharat olarak kullanılır. Bitkisel ilaç olarak kıyılmış kabuktan hazırlanan çay, sıvı özüt ya da alkolle hazırlanan tentür biçiminde ağızdan alınır. Kapsül ve tablet biçiminde takviyeleri de vardır.

Çin tarçını (kasya), Seylan tarçınına göre daha fazla kumarin içerir; bu yüzden ürünün tarçın türü önemlidir. Ürünün türünü ve kullanım süresini hekiminizle birlikte belirleyin.

Türkiye’de fitoterapide Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) ruhsatlı bitkisel ürünler kullanılır; ayrıntılar için: Fitoterapi nedir?

Tarçın ilaçlarla birlikte kullanılabilir mi?

Tarçın, hekim eşliğinde pek çok tedaviyle birlikte kullanılabilir; Avrupa İlaç Ajansı’nın monografında bildirilmiş bir etkileşim yoktur. Memorial Sloan Kettering Kanser Merkezi’nin tarçın takviyeleri için andığı şu ilaçları hekiminiz birlikte değerlendirir:

• Kolesterol ilaçları (statinler): Birlikte kullanımda karaciğer iltihabı (hepatit) bildirildiği için birlikte kullanım hekiminizce değerlendirilir.
• Pioglitazon (şeker ilacı): Hayvan çalışmalarında ilacın kana geçen miktarı artmıştır.

Tarçın kan şekerini düşürebildiği için şeker ilacı kullanıyorsanız doz ve takip hekiminizle birlikte ayarlanır. Kullandığınız ilaçları hekiminize danışmadan bırakmayın ya da değiştirmeyin. Genel bilgi için: Bitki ilaç etkileşimi ve Bitkisel ürünlerin güvenli kullanımı

Kanser tedavisi sırasında kullanılır mı?

Yemekteki tarçın beslenmenin bir parçasıdır; tarçın takviyesi ise hekim eşliğinde kullanılabilir. Tarçının kanserle ilişkisi şimdiye kadar laboratuvar düzeyinde incelenmiştir.

Laboratuvar çalışmalarında tarçının tümör hücreleri üzerinde ve östrojen etkisine karşı dikkat çekici sonuçları vardır; insanlarda araştırılmaya devam ediyor.

Kanıt türü: laboratuvar çalışması (hücre düzeyinde)

NCCIH, tarçındaki bazı maddelerin bir kanser ilacıyla etkileşebileceğini düşündüren kuramsal nedenler olduğunu belirttiği için kemoterapi sırasında tarçın takviyesi, fitoterapi sertifikalı hekiminiz ve tedavinizi sürdüren hekiminizle birlikte planlanır.

Fitoterapi kanser tedavisinin yerine geçmez. Fitoterapi sertifikalı hekiminiz mevcut tedavinize uygun bir plan hazırlar.

İlgili sayfalar: Belirtilere destek ve Kemoterapi sırasında bitkisel ürün kullanılır mı?

Kimler dikkat etmeli?

• Kolesterol ilacı (statin) ya da şeker ilacı kullanıyorsanız tarçın takviyesi bu ilaçlarla birlikte hekiminizce değerlendirilir.
• Karaciğer hastalığınız varsa uzun süreli kullanımda Çin tarçını (kasya) yerine kumarini daha az olan tür tercih edilir.
• Hamilelik ve emzirme döneminde tarçın yemekteki miktarlarda kullanılır; tarçına ya da Peru balsamına alerjiniz varsa tarçın ürünleri kullanılmaz.
• Reçeteli tedavinizi bırakmayın. Kullandığınız her bitkisel ürünü hekiminize söyleyin.

Fitoterapi sertifikalı hekime ne zaman başvurulur?

Şeker, kolesterol ya da polikistik over sendromu için tedavi görüyor ve tarçın takviyesi düşünüyorsanız, başlamadan önce başvurabilirsiniz.

Görüşmede kullandığınız ilaçlar ve tahlilleriniz birlikte değerlendirilir, uygun tarçın türü ve olası etkileşimler kontrol edilir, size uygun bir plan hazırlanır. Raporlarınızla yüz yüze ya da online görüşmeye gelebilirsiniz.