Kısaca
- Romatoid artritli hastalarda kuşburnu tozu, belirtileri ve yaşam kalitesini olumlu etkilemiştir.
- Fazla kilolu kişilerde 6 hafta içilen kuşburnu içeceği, büyük tansiyonu ve kolesterolü düşürmüştür.
- Fitoterapi sertifikalı hekim, size uygun desteği tedavinizle uyumlu biçimde planlar.
Bu sayfada
Kuşburnu nedir?
Kuşburnu, gül bitkilerinin meyvesidir; Avrupa’da en yaygın ve en çok incelenen türü yabani güldür (Rosa canina). Klinik çalışmalarda çoğunlukla meyve kabuğu ve tohumların birlikte öğütülmesiyle hazırlanan toz kullanılmıştır.
Kuşburnu pek çok ülkenin halk hekimliğinde böbrek taşı, mide-bağırsak şikâyetleri, yüksek tansiyon, bronşit, öksürük ve soğuk algınlığı için uzun zamandır kullanılmaktadır.
Kuşburnunda C vitamini, flavonoidler, tanenler, karotenoidler ve sağlıklı yağ asitleri dahil 129 kadar bitkisel madde tanımlanmıştır. Kuşburnu C vitamini bakımından zengindir; kurutulmuş kuşburnunda taze meyveye göre daha az C vitamini bulunur.
Kuşburnunun faydaları nelerdir? Araştırmalar ne gösteriyor?
Kuşburnu en çok eklem kireçlenmesi için araştırılmıştır; bu konudaki çalışmalar kuşburnu tozunun ağrıyı azaltabileceğini göstermektedir.
| Kullanım | Araştırmalar ne gösteriyor? |
|---|---|
| Diz ve kalça kireçlenmesinde ağrı | Ağrıyı azaltabilir (insan çalışmalarının derlemesi) |
| Romatoid artrit | Belirtilere ve yaşam kalitesine yardımcı olabilir (insan çalışması) |
| Kolesterol ve tansiyon (fazla kilolu kişilerde) | Büyük tansiyonu ve kolesterolü düşürebilir (küçük insan çalışması) |
| İltihap ve hücrelerin korunması (antioksidan etki) | Dikkat çekici sonuçlar alınmıştır (laboratuvar çalışmaları) |
| Böbrek taşı, sindirim şikâyetleri, öksürük ve soğuk algınlığı | Halk hekimliğinde uzun zamandır kullanılır (geleneksel kullanım) |
Diz ve kalça kireçlenmesi olan 287 hastayı kapsayan üç çalışmanın derlemesinde, ortalama üç ay kullanılan kuşburnu tozu ağrıyı plasebodan daha fazla azaltmıştır. Kuşburnu alan hastaların tedaviye yanıt verme olasılığı plasebo alanların yaklaşık iki katı bulunmuştur.
Kanıt türü: sistematik derleme ya da meta-analiz
Romatoid artritli 89 hastayla yapılan altı aylık bir çalışmada kuşburnu tozu alanların günlük işlerdeki zorlanmaları azalmış; hekim değerlendirmesi ve yaşam kalitesi de olumlu etkilenmiştir.
Kanıt türü: rastgele kontrollü çalışma
Fazla kilolu 31 kişiyle yapılan bir çalışmada 6 hafta boyunca her gün içilen kuşburnu içeceği, büyük tansiyonu, toplam kolesterolü ve kötü kolesterolü (LDL) düşürmüştür.
Kanıt türü: küçük insan çalışması
Laboratuvar çalışmalarında kuşburnundaki pek çok maddenin güçlü antioksidan ve iltihap karşıtı etkileri gösterilmiştir; bu etkilerin kireçlenmedeki olumlu sonuçlarla uyumlu olduğu düşünülür.
Kanıt türü: laboratuvar çalışması (hücre düzeyinde)
Kireçlenme çalışmalarının hepsi üretici firmanın desteğiyle yapılmıştır; bağımsız ve daha büyük çalışmalara ihtiyaç vardır.
Kuşburnu nasıl kullanılır?
Kuşburnu hem yiyecek olarak hem de sağlık amacıyla kullanılır; çayı da tüketilir. Çalışmalarda kuşburnu tozu kapsül ya da içecek biçiminde kullanılmıştır. Kireçlenme çalışmalarındaki miktar için her gün çok sayıda kapsül almak gerekmiştir.
Kuşburnu tohumundan elde edilen yağ ise deriye sürülen ürünlerde kullanılır. Takviyenin hangi biçimde ve ne kadar süre kullanılacağına hekiminizle birlikte karar verilir.
Kuşburnu ilaçlarla birlikte kullanılabilir mi?
Hekim eşliğinde kullanılabilir. Bitkisel takviyeler bazı ilaçlarla etkileşebildiği için hekiminiz kullandığınız bütün ilaçları ve takviyeleri birlikte değerlendirerek size uygun bir plan hazırlar.
Kullandığınız ilaçları hekiminize danışmadan bırakmayın ya da değiştirmeyin. Genel bilgi için: Bitki ilaç etkileşimi
Kuşburnu kimler için uygundur?
Kuşburnu, diz ve kalça kireçlenmesi ya da romatoid artrit gibi eklem şikâyetleri olan yetişkinlerde araştırılmıştır ve çalışmalarda genellikle iyi tolere edilmiştir. Görülen şikâyetler çoğunlukla yumuşak dışkı ve gaz gibi hafif mide-bağırsak şikâyetleridir.
Ameliyat planlanıyorsa kuşburnu dahil kullandığınız bütün takviyeleri cerrahınız ve anestezi hekiminizle olabildiğince erken paylaşın. Pek çok takviye hamile ve emziren kadınlarda denenmediği için bu dönemde takviye hekiminizle birlikte değerlendirilir. Ayrıntılı bilgi: Bitkisel ürünlerin güvenli kullanımı
Kanser tedavisi sırasında kullanılır mı?
Fitoterapi sertifikalı hekiminiz mevcut tedavinize uygun bir plan hazırlar. Kuşburnunun kanser üzerindeki etkisi şimdiye kadar laboratuvarda incelenmiştir; kuşburnu özütü pek çok kanser hücresi türünün canlılığını laboratuvarda azaltmıştır.
Kanıt türü: laboratuvar çalışması (hücre düzeyinde)
Bu sonuçlar insanlarda araştırılmaya devam ediyor. Aynı konudaki bir derlemenin yazarları, laboratuvar bulgularına dayanarak hormona (östrojene) duyarlı tümörlerde kuşburnundan kaçınılmasını önerdiği için meme kanseri gibi hormona duyarlı kanserlerde kuşburnu, fitoterapi sertifikalı hekiminiz ve tedavinizi sürdüren hekiminizle birlikte planlanır.
Fitoterapi kanser tedavisinin yerine geçmez. Kullandığınız ürünleri hekiminizle paylaşmanız en uygun planı hazırlamayı kolaylaştırır.
İlgili sayfalar: Meme kanseri ve Kemoterapi sırasında bitkisel ürün kullanılır mı?
Kimler dikkat etmeli?
- Düzenli ilaç kullanıyorsanız ilaçlarınızı hekiminizle paylaşmanız, kuşburnunu planınıza uygun biçimde eklemeyi kolaylaştırır.
- Ameliyat planlanıyorsa kuşburnu dahil kullandığınız bütün takviyeleri cerrahınız ve anestezi hekiminizle olabildiğince erken paylaşın.
- Hamilelik, emzirme ya da süregen bir hastalıkta kuşburnu takviyesi hekiminizle birlikte planlanır.
- Reçeteli tedavinizi bırakmayın. Kullandığınız her bitkisel ürünü hekiminize söyleyin.
Fitoterapi sertifikalı hekime ne zaman başvurulur?
Eklem ağrınız için kuşburnu takviyesi kullanmayı düşünüyorsanız, düzenli ilaç alıyorsanız ya da ameliyat, hamilelik ya da süregen bir hastalık gibi bir durumunuz varsa önce fitoterapi sertifikalı hekiminizle görüşün. Romatizma ilaçlarınızla uyumlu bir plan birlikte hazırlanır.
Sık sorulan sorular
Kuşburnu eklem ağrısına iyi gelir mi?
Yararlı olabilir. Üç çalışmayı ve 287 hastayı kapsayan bir derlemede kuşburnu tozu, kireçlenmeye bağlı eklem ağrısını plasebodan daha fazla azaltmıştır. Romatoid artritli hastalarla yapılan bir çalışmada da belirtilerde ve yaşam kalitesinde iyileşme görülmüştür. Kuşburnu romatizma ilaçlarınızın yanında, hekim eşliğinde kullanılabilir.
Kuşburnu çayı C vitamini bakımından zengin midir?
Kuşburnu C vitamini bakımından zengin bir meyvedir. Ancak C vitamini miktarı meyvenin tazeliğine bağlıdır; kurutulmuş kuşburnunda taze meyveye göre daha az C vitamini bulunduğu gösterilmiştir.
Kuşburnu böbrek taşına iyi gelir mi?
Kuşburnu halk arasında böbrek taşı için kullanılan bir meyvedir; sıçanlarla yapılan bir çalışmada kuşburnu özütü taş oluşumunu azaltmıştır. Bu bir hayvan çalışmasıdır ve insanlarda araştırılmaya devam ediyor. Böbrek taşı geçirdiyseniz kuşburnu takviyesi hekim planıyla kullanılır.
Kuşburnu kolesterolü düşürür mü?
Yardımcı olabilir. Fazla kilolu 31 kişiyle yapılan bir çalışmada 6 hafta boyunca her gün içilen kuşburnu içeceği toplam kolesterolü, kötü kolesterolü (LDL) ve büyük tansiyonu düşürmüştür. Bu küçük bir çalışma olduğu için kuşburnu hekim eşliğinde, diğer önerilerin yanında kullanılır.
Bu konuda Dr. Hakan Özkul'a nasıl danışabilirim?
Görüşme yüz yüze ya da online yapılabilir. Görüşmeye son raporlarınızı, tahlil sonuçlarınızı ve kullandığınız ilaçlarla bitkisel ürünlerin listesini getirin; size özel bir fitoterapi planı hazırlanır. Randevu sayfasından randevu alabilir ya da bu sayfanın sonundaki formla sorunuzu yazabilirsiniz.
Bu konuda hekimle görüşmek ister misiniz?
Görüşmede Dr. Hakan Özkul raporlarınızı, tahlil sonuçlarınızı ve kullandığınız ilaçları birlikte değerlendirir. Bitkisel desteğin tedavinizle uyumunu gözden geçirir ve size özel bir fitoterapi planı hazırlar; önerilen ürünler ruhsatlı ürünler arasından seçilir. Görüşme yüz yüze ya da online yapılabilir.
Görüşmeye gelirken yanınıza alın:
- son raporlarınız ve tahlil sonuçlarınız,
- kullandığınız ilaçların listesi,
- kullandığınız bitkisel ürünler ve takviyeler.
Raporlarınızla birlikte randevu alabilir ya da aşağıdaki formla sorunuzu yazabilirsiniz.
Kaynaklar
- Christensen R ve ark. Does the hip powder of Rosa canina (rosehip) reduce pain in osteoarthritis patients? A meta-analysis of randomized controlled trials. Osteoarthritis Cartilage 2008. PubMed kaydı, 2008. (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)
- Willich SN ve ark. Rose hip herbal remedy in patients with rheumatoid arthritis: a randomised controlled trial. Phytomedicine 2010. PubMed kaydı, 2010. (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)
- Andersson U ve ark. Effects of rose hip intake on risk markers of type 2 diabetes and cardiovascular disease: a randomized, double-blind, cross-over investigation in obese persons. Eur J Clin Nutr 2012. PubMed kaydı, 2012. (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)
- Ayati Z ve ark. Phytochemistry, Traditional Uses and Pharmacological Profile of Rose Hip: A Review. Curr Pharm Des 2018. PubMed kaydı, 2018. (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)
- Mármol I ve ark. Therapeutic Applications of Rose Hips from Different Rosa Species. Int J Mol Sci 2017. PubMed Central (tam metin), 2017. (pmc.ncbi.nlm.nih.gov)
- Gruenwald J ve ark. Rosa canina: Rose hip pharmacological ingredients and molecular mechanics counteracting osteoarthritis. A systematic review. Phytomedicine 2019. PubMed kaydı, 2019. (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)
- Chrubasik C ve ark. The evidence for clinical efficacy of rose hip and seed: a systematic review. Phytother Res 2006. PubMed kaydı, 2006. (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)
- Cameron M ve ark. Evidence of effectiveness of herbal medicinal products in the treatment of arthritis. Part I: Osteoarthritis. Phytother Res 2009. PubMed kaydı, 2009. (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)
- Crawford C ve ark. Dietary Ingredients Requiring Further Research Before Evidence-Based Recommendations Can Be Made for Their Use as an Approach to Mitigating Pain. Pain Med 2019. PubMed Central (tam metin), 2019. (pmc.ncbi.nlm.nih.gov)
- Belkhelladi M. Effects of Daily Intake of Rosehip Extract on Low-Density Lipoprotein Cholesterol and Blood Glucose Levels: A Systematic Review. Cureus 2023. PubMed Central (tam metin), 2023. (pmc.ncbi.nlm.nih.gov)
- Using Dietary Supplements Wisely. NCCIH (ABD Ulusal Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Sağlık Merkezi), 2019. (nccih.nih.gov)
Görsel: T. Kebert, CC BY-SA 4.0


