Kısaca
- Beyin tümörü için ışın tedavisi alanlarda yapılan bir çalışmada boswellia beyin ödemini azalttı.
- Küçük çalışmalarda astım ve ülseratif kolit belirtilerinde olumlu sonuçlar alınmıştır.
- Fitoterapi sertifikalı hekim, size uygun desteği tedavinizle uyumlu biçimde planlar.
Bu sayfada
Boswellia nedir?
Boswellia, Kuzey Afrika, Hindistan ve Orta Doğu’nun dağlık bölgelerinde yetişen Boswellia serrata ağacının reçinesinden hazırlanan bir bitki özütüdür. Bu reçine Türkçede akgünlük adıyla bilinir; tütsü ve aromaterapide de kullanılır.
Boswellia, Hindistan’ın geleneksel tıbbı Ayurveda’da eklem ağrısı, iltihap ve bazı solunum yolu şikâyetleri için kullanılır. Bugün daha çok eklem sağlığı ve sindirim için takviye olarak kullanılmaktadır.
Boswellianın en çok araştırılan bileşenleri boswellik asitlerdir. Laboratuvar çalışmalarında bu maddelerin iltihabı azaltıcı etkileri gösterilmiştir.
Kanıt türü: laboratuvar çalışması (hücre düzeyinde)
Boswellianın faydaları nelerdir? Araştırmalar ne gösteriyor?
Boswellia en çok diz kireçlenmesi için araştırılmıştır ve bu alanda olumlu sonuçlar alınmıştır; astım, bağırsak iltihabı ve ışın tedavisine bağlı yan etkilerde de umut verici çalışmalar vardır.
| Kullanım | Araştırmalar ne gösteriyor? |
|---|---|
| Diz kireçlenmesinde ağrı ve tutukluk | Ağrıyı azalttı, eklem işlevinde düzelme sağladı (Cochrane derlemesi, meta-analiz) |
| Bel ağrısı, tendon ve kas-iskelet ağrıları | Olumlu sonuçlar bildirildi (küçük insan çalışmaları) |
| Astım | Belirtilerde olumlu sonuçlar alındı (küçük insan çalışmaları) |
| Ülseratif kolit | Olumlu sonuçlar bildirildi (küçük insan çalışmaları) |
| Işın tedavisine bağlı beyin ödemi | Ödemin azalmasına yardımcı olabilir (rastgele kontrollü pilot çalışma) |
| Işın tedavisine bağlı deri kızarıklığı (krem) | Kızarıklığı ve kortizonlu krem ihtiyacını azalttı (rastgele kontrollü çalışma) |
Diz kireçlenmesi
Bitkisel ilaçları inceleyen Cochrane derlemesinde, iki çalışmadan gelen yüksek kaliteli kanıta göre zenginleştirilmiş boswellia özütü 90 günlük kullanımda diz kireçlenmesi belirtilerini plaseboya göre hafifletmiştir. Çalışmalarda boswellia iyi tolere edilmiştir.
Kanıt türü: sistematik derleme ya da meta-analiz
Yedi rastgele kontrollü çalışmayı (545 hasta) birleştiren 2020 tarihli bir analizde boswellia ağrıyı ve tutukluğu azaltmış, eklem işlevinde düzelme sağlamıştır. Yazarlar en az 4 haftalık kullanımı önermiştir.
Kanıt türü: sistematik derleme ya da meta-analiz
Ağrı kesicilerle birlikte nasıl kullanılacağı hekim eşliğinde, ilaçlarınızla uyumlu biçimde belirlenir.
Astım ve bağırsak iltihabı
Birkaç küçük çalışmada ağızdan alınan boswellia astım belirtilerini hafifletmiştir. Ülseratif kolitte ve hafif huzursuz bağırsak sendromunda da olumlu sonuçlar bildirilmiştir; bu sonuçların daha büyük çalışmalarla doğrulanması gerekir.
Kanıt türü: küçük insan çalışması
Boswellia nasıl kullanılır?
Boswellia kapsül ya da tablet biçiminde ağızdan alınır; krem ya da yağ biçiminde deriye de sürülür. Akgünlük reçinesi tütsü ve aromaterapide kullanılır. Araştırmalar çoğunlukla ağızdan alınan, belirli miktarda boswellik asit içeren özütlerle yapılmıştır.
Ürünlerin içeriği birbirinden farklı olduğu için ürün ve kullanım süresi hekiminizle birlikte belirlenir. Türkiye’de fitoterapide Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) tarafından ruhsatlandırılmış bitkisel ürünler kullanılır; ayrıntı için Fitoterapi nedir?
Boswellia ilaçlarla birlikte kullanılabilir mi?
Evet, hekim eşliğinde kullanılabilir. Boswellia kan sulandırıcıların etkisini artırabildiği için Memorial Sloan Kettering Kanser Merkezi’nin belirttiği şu noktalar birlikte değerlendirilir:
- Kan sulandırıcılar (varfarin vb.) ve kan pulcuklarını etkileyen ilaçlar: Doz ve takip hekiminiz tarafından ayarlanır.
- Vücutta taşıyıcı proteinlerle taşınan ilaçlar: Laboratuvar bulgusudur; hekiminiz ilaç listenizi buna göre değerlendirir.
Astım ilacı kullanıyorsanız boswellia ilacınızın yanında planlanır. Kullandığınız ilaçları hekiminize danışmadan bırakmayın ya da değiştirmeyin. Genel bilgi için: Bitki ilaç etkileşimi
Boswellia kimler için uygundur?
Boswellia en çok diz kireçlenmesi gibi eklem şikâyetleri olan yetişkinlerde araştırılmıştır ve çalışmalarda genellikle iyi tolere edilmiştir. Ağızdan alındığında hafif mide rahatsızlığı görülebilir.
Kan sulandırıcı kullananlarda doz ve takip hekim tarafından ayarlanır. Hamilelikte ve emzirme döneminde yemeklerdeki miktarların güvenli olduğu düşünülür; takviye biçimi hekiminizle birlikte değerlendirilir.
Ayrıntılı bilgi: Bitkisel ürünlerin güvenli kullanımı
Kanser tedavisi sırasında boswellia kullanılır mı?
Fitoterapi sertifikalı hekiminiz mevcut tedavinize uygun bir plan hazırlar; boswellia ışın tedavisine bağlı beyin ödemi ve deri kızarıklığı için araştırılmıştır.
Beyin tümörü nedeniyle ışın tedavisi alan 44 hastada yapılan bir çalışmada, boswellia alan grupta beyin ödeminde belirgin azalma görülen hasta sayısı plasebo grubuna göre daha fazladır. Yazarlar boswellianın kortizon ihtiyacını azaltabileceğini, bunun daha büyük çalışmalarla doğrulanması gerektiğini belirtmiştir.
Kanıt türü: rastgele kontrollü çalışma
Meme kanseri nedeniyle ışın tedavisi alan kadınlarda boswellia kremi deri kızarıklığını ve kortizonlu krem ihtiyacını azaltmıştır.
Kanıt türü: rastgele kontrollü çalışma
Laboratuvar ve hayvan çalışmalarında boswellik asitlerin bazı kanser hücreleri üzerinde dikkat çekici sonuçları vardır; insanlarda araştırılmaya devam ediyor.
Fitoterapi kanser tedavisinin yerine geçmez. Kullandığınız ürünleri hekiminizle paylaşmanız en uygun planı hazırlamayı kolaylaştırır. Ayrıntılar: Beyin tümörüne iyi gelen bitkiler ve Radyoterapi sırasında bitkisel ürün kullanılır mı?
Kimler dikkat etmeli?
- Varfarin gibi kan sulandırıcı ya da kan pulcuklarını etkileyen ilaç kullanıyorsanız hekiminiz doz ve takibi buna göre ayarlar.
- Astım ilacı kullanıyorsanız boswellia ilacınızın yanında planlanır; ilacınızı bırakmayın.
- Hamilelik ve emzirme döneminde takviye biçimindeki boswellia hekiminizle birlikte değerlendirilir.
- Reçeteli tedavinizi bırakmayın. Kullandığınız her bitkisel ürünü hekiminize söyleyin.
Sık sorulan sorular
Boswellia diz kireçlenmesine iyi gelir mi?
Yararlı olabilir. Bir Cochrane derlemesinde boswellia özütü, plaseboya göre diz kireçlenmesi ağrısını azaltmış ve eklem işlevinde düzelme sağlamıştır. Yedi çalışmayı birleştiren 2020 tarihli bir analizde de ağrı ve tutuklukta azalma görülmüştür. Ağrı kesici ya da kan sulandırıcı kullanıyorsanız hekiminiz planı ilaçlarınızla birlikte hazırlar.
Boswellia ile akgünlük aynı şey mi?
Akgünlük, boswellia ağaçlarının reçinesine verilen Türkçe addır; aynı reçine tütsü ve aromaterapide de kullanılır. Araştırmalar çoğunlukla Boswellia serrata reçinesinden hazırlanan ve ağızdan alınan özütlerle yapılmıştır.
Boswellia krem olarak kullanılır mı?
Kullanılabilir. Meme kanseri nedeniyle ışın tedavisi alan kadınlarda yapılan bir çalışmada boswellia kremi deri kızarıklığını ve kortizonlu krem ihtiyacını azaltmıştır. Eklem ağrısında ise araştırmalar daha çok ağızdan alınan özütle yapılmıştır.
Boswellia astıma iyi gelir mi?
Yardımcı olabilir. Birkaç küçük çalışmada ağızdan alınan boswellia astım belirtilerini hafifletmiştir. Boswellia astım ilacınızın yanında, hekim eşliğinde kullanılabilir; ilacınızı bırakmayın.
Bu konuda Dr. Hakan Özkul'a nasıl danışabilirim?
Görüşme yüz yüze ya da online yapılabilir. Görüşmeye son raporlarınızı, tahlil sonuçlarınızı ve kullandığınız ilaçlarla bitkisel ürünlerin listesini getirin; size özel bir fitoterapi planı hazırlanır. Randevu sayfasından randevu alabilir ya da bu sayfanın sonundaki formla sorunuzu yazabilirsiniz.
Bu konuda hekimle görüşmek ister misiniz?
Görüşmede Dr. Hakan Özkul raporlarınızı, tahlil sonuçlarınızı ve kullandığınız ilaçları birlikte değerlendirir. Bitkisel desteğin tedavinizle uyumunu gözden geçirir ve size özel bir fitoterapi planı hazırlar; önerilen ürünler ruhsatlı ürünler arasından seçilir. Görüşme yüz yüze ya da online yapılabilir.
Görüşmeye gelirken yanınıza alın:
- son raporlarınız ve tahlil sonuçlarınız,
- kullandığınız ilaçların listesi,
- kullandığınız bitkisel ürünler ve takviyeler.
Raporlarınızla birlikte randevu alabilir ya da aşağıdaki formla sorunuzu yazabilirsiniz.
Kaynaklar
- Boswellia: Usefulness and Safety. ABD Ulusal Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Sağlık Merkezi (NCCIH), 2025. (nccih.nih.gov)
- Boswellia (About Herbs). Memorial Sloan Kettering Kanser Merkezi (MSK), 2026. (mskcc.org)
- Cameron M, Chrubasik S. Oral herbal therapies for treating osteoarthritis. Cochrane Database Syst Rev 2014. Cochrane (PubMed kaydı), 2014. (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)
- Yu G ve ark. Effectiveness of Boswellia and Boswellia extract for osteoarthritis patients: a systematic review and meta-analysis. BMC Complement Med Ther 2020. PubMed kaydı, 2020. (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)
- Kirste S ve ark. Boswellia serrata acts on cerebral edema in patients irradiated for brain tumors: a prospective, randomized, placebo-controlled, double-blind pilot trial. Cancer 2011. PubMed kaydı, 2011. (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)
- Togni S ve ark. Clinical evaluation of safety and efficacy of Boswellia-based cream for prevention of adjuvant radiotherapy skin damage in mammary carcinoma: a randomized placebo controlled trial. Eur Rev Med Pharmacol Sci 2015. PubMed kaydı, 2015. (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)
- Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği (Resmî Gazete, 28 Nisan 2026, sayı 33237), Madde 14. T.C. Sağlık Bakanlığı, 2026. (resmigazete.gov.tr)
Görsel: Lupus in Saxonia, CC BY-SA 4.0
