Kısaca
- Demanslı hastalarda yapılan bir analizde ginkgo, eşlik eden kulak çınlamasını ve baş dönmesini azaltmıştır.
- Hafif demanslı 782 hastanın verileriyle yapılan analizde yaşam kalitesinde de iyileşme görülmüştür.
- Fitoterapi sertifikalı hekim, size uygun desteği tedavinizle uyumlu biçimde planlar.
Bu sayfada
Ginkgo biloba nedir?
Ginkgo biloba, yaşayan en eski ağaç türlerinden biridir; ilkel bir bitki ailesinin günümüze kalan son türü olduğu için “yaşayan fosil” diye anılır. Türkiye’de mabet ağacı diye de bilinir.
Ginkgonun tohumları ve yaprakları geleneksel Çin tıbbında solunum yolu ve dolaşım rahatsızlıklarında ve işitme kaybında kullanılmıştır. Bugün en çok kullanılan biçimi yapraktan elde edilen özüttür.
Ginkgonun faydaları nelerdir? Araştırmalar ne gösteriyor?
Ginkgo yaprağı özütü en çok demans ve yaşa bağlı bilişsel gerileme için araştırılmıştır; demanslı kişilerde düşünme becerileri ve günlük yaşam etkinliklerinde olumlu sonuçlar alınmıştır.
| Kullanım | Araştırmalar ne gösteriyor? |
|---|---|
| Yaşa bağlı bilişsel gerileme ve hafif demans | Avrupa İlaç Ajansı köklü tıbbi kullanımını kabul eder (bilimsel yayınlara dayanan köklü kullanım) |
| Demans | Altı ayda genel durum, düşünme becerileri ve günlük yaşam etkinliklerinde küçük ile orta düzeyde yarar (sistematik derleme ya da meta-analiz) |
| Demansa eşlik eden kulak çınlaması ve baş dönmesi | Demanslı hastalarda azaldı (meta-analiz) |
| Bacaklarda ağırlık, el ve ayak üşümesi | Avrupa İlaç Ajansı hafif dolaşım sorunlarında geleneksel kullanımını kabul eder (geleneksel kullanım) |
| Baş dönmesi, kaygı, adet öncesi sendrom | Yararlı olabileceğini düşündüren olumlu sonuçlar (küçük insan çalışmaları) |
| İnme sonrası iyileşme | Yardımcı olabilir (ilk insan çalışmaları) |
Demans ve yaşa bağlı unutkanlık
Avrupa İlaç Ajansı’nın bitkisel ilaç komitesi (HMPC), ginkgo yaprağının kuru özütünü yaşa bağlı bilişsel gerilemede ve hafif demansta düşünme becerilerini ve yaşam kalitesini desteklemek için “köklü tıbbi kullanım” kapsamında kabul eder. Bu, etkililiğin ve güvenliliğin en az 10 yıllık bilimsel yayınlarla desteklendiği anlamına gelir.
Komite, 50 yaş ve üzerindeki yetişkinlerle yapılan çalışmaların hafif demansta düşünme becerileri üzerinde yararlı etkiler gösterdiğini belirtir.
En güncel kanıt 2026 tarihli Cochrane derlemesidir. Demanslı 3.288 kişinin katıldığı 13 çalışmaya göre ginkgo alanlarda altı ayda genel klinik durum, düşünme becerileri ve günlük yaşam etkinliklerinde küçük ile orta düzeyde yarar görülebilir; yan etkiler etkisiz hap (plasebo) alanlardan farklı bulunmamıştır.
Kanıt türü: sistematik derleme ya da meta-analiz
Standartlaştırılmış özütle yapılan dokuz çalışmayı ve 2.561 hastayı birleştiren bir analizde de ginkgo, 22-26 haftada düşünme becerilerinde, günlük yaşam etkinliklerinde ve genel durumda gerilemeyi durdurmaya ya da yavaşlatmaya yardımcı olmuştur; davranış ve ruhsal belirtileri olan hastalarda yarar daha belirgindir. Yalnızca hafif demanslı 782 hastanın verileriyle yapılan analizde yaşam kalitesinde de iyileşme görülmüştür.
Kanıt türü: sistematik derleme ya da meta-analiz
Ginkgonun yararı demans tanısı almış kişilerde görülmüştür; hafızası normal olan ya da hafif bilişsel bozukluğu bulunan kişilerde demansı önlediği gösterilmemiştir.
Kulak çınlaması ve baş dönmesi
Demanslı hastalarla yapılan beş çalışmayı birleştiren bir analizde ginkgo, demansa eşlik eden kulak çınlamasını ve baş dönmesini etkisiz hapa göre azaltmıştır.
Kanıt türü: sistematik derleme ya da meta-analiz
Ginkgo nasıl kullanılır?
Ginkgo kapsül, tablet, sıvı özüt ve çay biçiminde bulunur. Araştırmaların çoğu standartlaştırılmış yaprak özütüyle yapılmıştır; Avrupa İlaç Ajansı’nın demans için kabul ettiği ürünler de belirli bir yöntemle elde edilen kuru yaprak özütüdür.
Avrupa İlaç Ajansı’na göre ginkgo ürünleri yetişkinler içindir; demans belirtilerindeki değişim üç ay içinde hekimle birlikte değerlendirilir. Ginkgo tohumu yenmez; araştırmalar yaprak özütüyle yapılmıştır ve bitkisel ilaçlar yaprak özütünden hazırlanır.
Türkiye’de fitoterapide Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından ruhsatlandırılmış bitkisel tıbbi ürünler kullanılır; ayrıntı için Fitoterapi nedir? sayfasına bakabilirsiniz. Hangi ürünün ve ne kadar süreyle kullanılacağı hekiminizle birlikte belirlenir; bu sayfada doz verilmez.
Ginkgo ilaçlarla birlikte kullanılabilir mi?
Hekim eşliğinde, ilaçlarınız birlikte değerlendirilerek kullanılabilir. Hekiminizin en çok dikkat ettiği ilaçlar kan sulandırıcılar ve kanamayı etkileyen ilaçlardır; nöbet eşiğini düşüren ilaçlar ve bazı HIV ve tansiyon ilaçları da birlikte değerlendirilir.
| İlaç grubu | Hekiminizin dikkat ettiği nokta |
|---|---|
| Kan sulandırıcılar (varfarin, dabigatran) | Etkileri değişebildiği için doz ve takip ayarlanır; varfarinle başlarken, keserken ve ürün değiştirirken kan değerleri izlenir |
| Kan pulcuğu ilaçları ve ağrı kesiciler (aspirin, klopidogrel, diğer NSAİİ’ler) | Kanamayı uzatıcı etkiler birbirine eklenebildiği için birlikte kullanım hekimle planlanır |
| Ameliyat | Ameliyattan 3-4 gün önce ginkgoya ara verilir |
| Nöbet eşiğini düşüren ilaçlar (bazı antipsikotikler, proklorperazin) | Nöbet bildirildiği için birlikte kullanım hekimle değerlendirilir |
| Midazolam | Kandaki düzeyi düşebildiği için birlikte değerlendirilir |
| Efavirenz (HIV ilacı) | Kandaki düzeyi düşebildiği için birlikte kullanılmaz |
| Nifedipin (tansiyon ilacı) | Kandaki düzeyi artabildiği için tansiyon takibi birlikte yapılır |
| İnsülin | Kan şekeri takibi birlikte planlanır |
| Trazodon | Birlikte kullanımda bir olgu bildirimi olduğu için hekimle değerlendirilir |
Bunlar dışında karaciğerde işlenen bazı ilaçlarla etkileşim olabileceği düşünülmektedir; verilerin bir kısmı çelişkilidir. Görüşmeye ilaç listenizle gelmeniz, hekiminizin size en uygun planı hazırlamasını kolaylaştırır.
Kullandığınız ilaçları hekiminize danışmadan bırakmayın ya da değiştirmeyin. Genel bilgi için: Bitki ilaç etkileşimi
Ginkgo kimler için uygundur?
Ginkgo yaprağı özütü, yaşa bağlı bilişsel gerilemesi ve hafif demansı olan yetişkinlerde araştırılmıştır ve çoğu yetişkin tarafından iyi tolere edilir; araştırmalarda altı yıla kadar kullanılmıştır. En sık bildirilen şikâyet baş ağrısıdır.
Hamilelikte ginkgo kullanılmaz; emzirirken ve 18 yaşından küçüklerde de önerilmez. Kanama eğilimi, kan sulandırıcı kullanımı ya da epilepsi varsa ginkgo hekiminizle birlikte değerlendirilir.
Ayrıntılı bilgi: Bitkisel ürünlerin güvenli kullanımı
Kanser tedavisi sırasında ginkgo kullanılır mı?
Fitoterapi sertifikalı hekiminiz mevcut tedavinize uygun bir plan hazırlar. Ginkgo, meme kanserli hastalarda kemoterapiye bağlı düşünme sorunları için de denenmiş; bu amaçla belirgin bir yarar görülmemiştir.
Bitkisel ürünler kanser ilaçlarının vücutta işlenmesini değiştirebildiği için ginkgo, fitoterapi sertifikalı hekiminiz ve tedavinizi sürdüren hekiminizle birlikte planlanır; ameliyat öncesinde ginkgoya ara verilir.
Fitoterapi kanser tedavisinin yerine geçmez. Kullandığınız ürünleri hekiminizle paylaşmanız en uygun planı hazırlamayı kolaylaştırır.
Ayrıntılı bilgi: Beyin tümörü ve Kemoterapi sırasında bitkisel ürün kullanılır mı?
Kimler dikkat etmeli?
- Kan sulandırıcı (varfarin, dabigatran) ya da kan pulcuğu ilacı (aspirin, klopidogrel) kullanıyorsanız veya kanama eğiliminiz varsa hekiminiz doz ve takibi buna göre ayarlar; ameliyattan 3-4 gün önce ginkgoya ara verilir.
- Epilepsiniz varsa ya da nöbet eşiğini düşüren bir ilaç kullanıyorsanız ginkgo hekiminizle birlikte değerlendirilir.
- Hamilelikte ginkgo kullanılmaz; emzirirken ve 18 yaşından küçüklerde de önerilmez.
- Reçeteli tedavinizi bırakmayın. Kullandığınız her bitkisel ürünü hekiminize söyleyin.
Sık sorulan sorular
Ginkgo biloba hafızaya iyi gelir mi?
Demans tanısı almış kişilerde yararlı olabilir. 2026 tarihli Cochrane derlemesi, demanslı kişilerde altı ayda düşünme becerileri ve günlük yaşam etkinliklerinde küçük ile orta düzeyde yarar görülebileceğini bildirir; Avrupa İlaç Ajansı da hafif demansta kullanımını kabul eder. Bu bulgular demans tanısı almış kişilere aittir; unutkanlığınız artıyorsa hekiminiz önce nedenini değerlendirir.
Ginkgo biloba ne işe yarar?
Ginkgo yaprağı özütü en çok hafif demans ve yaşa bağlı bilişsel gerileme için araştırılmıştır. Hafif dolaşım sorunlarına bağlı bacak ağırlığı ve el ile ayak üşümesinde geleneksel olarak kullanılır. Baş dönmesi, kaygı ve inme sonrası toparlanma için de küçük insan çalışmalarında olumlu sonuçlar alınmıştır.
Ginkgo biloba kulak çınlamasına iyi gelir mi?
Demansa eşlik eden kulak çınlamasında yardımcı olabilir. Demanslı hastalarla yapılan beş çalışmayı birleştiren bir analizde ginkgo, kulak çınlamasını ve baş dönmesini plaseboya göre azaltmıştır. Hekim eşliğinde, ilaçlarınızla uyumlu biçimde kullanılabilir.
Ginkgo biloba kan sulandırıcıyla birlikte kullanılır mı?
Hekiminiz uygun görürse, kan değerleriniz izlenerek kullanılabilir. Ginkgo, varfarin gibi kan sulandırıcıların ve aspirin, klopidogrel gibi kan pulcuğu ilaçlarının etkisini değiştirebildiği için hekiminiz birlikte kullanımı ayrıca değerlendirir; başlarken, keserken ya da ürün değiştirirken kan değerleriniz izlenir.
Bu konuda Dr. Hakan Özkul'a nasıl danışabilirim?
Görüşme yüz yüze ya da online yapılabilir. Görüşmeye son raporlarınızı, tahlil sonuçlarınızı ve kullandığınız ilaçlarla bitkisel ürünlerin listesini getirin; size özel bir fitoterapi planı hazırlanır. Randevu sayfasından randevu alabilir ya da bu sayfanın sonundaki formla sorunuzu yazabilirsiniz.
Bu konuda hekimle görüşmek ister misiniz?
Görüşmede Dr. Hakan Özkul raporlarınızı, tahlil sonuçlarınızı ve kullandığınız ilaçları birlikte değerlendirir. Bitkisel desteğin tedavinizle uyumunu gözden geçirir ve size özel bir fitoterapi planı hazırlar; önerilen ürünler ruhsatlı ürünler arasından seçilir. Görüşme yüz yüze ya da online yapılabilir.
Görüşmeye gelirken yanınıza alın:
- son raporlarınız ve tahlil sonuçlarınız,
- kullandığınız ilaçların listesi,
- kullandığınız bitkisel ürünler ve takviyeler.
Raporlarınızla birlikte randevu alabilir ya da aşağıdaki formla sorunuzu yazabilirsiniz.
Kaynaklar
- Ginkgo. ABD Ulusal Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Sağlık Merkezi (NCCIH), 2025. (nccih.nih.gov)
- Ginkgo (About Herbs). Memorial Sloan Kettering Kanser Merkezi (MSK), 2023. (mskcc.org)
- Ginkgo folium (ginkgo yaprağı): HMPC değerlendirmesi ve Avrupa Birliği bitkisel monografı. Avrupa İlaç Ajansı (EMA), 2015. (ema.europa.eu)
- Wieland LS ve ark. Ginkgo biloba for cognitive impairment and dementia. Cochrane Database Syst Rev 2026. Cochrane (PubMed kaydı), 2026. (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)
- Tan MS ve ark. Efficacy and adverse effects of ginkgo biloba for cognitive impairment and dementia: a systematic review and meta-analysis. J Alzheimers Dis 2015. PubMed kaydı, 2015. (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)
- Riepe M ve ark. Ginkgo biloba extract is safe and effective in the treatment of mild dementia: a meta-analysis of patient subgroups in randomised controlled trials. World J Biol Psychiatry 2025. PubMed kaydı, 2025. (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)
- DeKosky ST ve ark. Ginkgo biloba for prevention of dementia: a randomized controlled trial. JAMA 2008. PubMed kaydı, 2008. (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)
- Spiegel R ve ark. Ginkgo biloba extract alleviates neurosensory symptoms in patients with dementia: a meta-analysis of treatment effects on tinnitus and dizziness in randomized, placebo-controlled trials. Clin Interv Aging 2018. PubMed kaydı, 2018. (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)
- Cancer Therapy Interactions With Foods and Dietary Supplements (PDQ, hasta sürümü). ABD Ulusal Kanser Enstitüsü (NCI), 2024. (cancer.gov)
- Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği (Resmî Gazete, 28 Nisan 2026, sayı 33237), Madde 14. T.C. Sağlık Bakanlığı, 2026. (resmigazete.gov.tr)
Görsel: Fernando Losada Rodríguez, CC BY-SA 4.0
