İçeriğe geç
Yeşilova Mah. Yeşilova Yan Yolu, Engin Plaza No: 38/1, Küçükçekmece / İstanbulRandevu hattı 0212 639 19 19WhatsApp 0553 906 67 44
Fitoterapi
Muayenehanesi

Bitki ilaç etkileşimi: bitkisel ürünler ilaçlarla birlikte nasıl kullanılır?

Diğer adları: bitkisel ürün ilaç etkileşimi

Beyaz zemin üzerinde kapsüller ve yeşil bir bitki dalı

Bitki ilaç etkileşimi, bir bitkisel ürünün birlikte kullanılan ilacın etkisini değiştirmesidir; her bitki her ilaçla etkileşmediği için doğru seçilen bitkisel ürünler birçok tedaviyle birlikte kullanılabilir. Hekim ilaçlarınızla uyumlu ürünü seçer ve bazı bitkiler tedavi sürecindeki bulantı ve yorgunluk gibi şikâyetlere destek olabilir. Fitoterapi tıbbi tedavinizin yanında kullanılan bir destektir; fitoterapi sertifikalı hekim eşliğinde, ilaçlarınızla uyumlu biçimde bu destekten yararlanılabilir.

Önemli: Bitkisel ürünler ilaçlarla etkileşebilir; kullanmadan önce hekiminize danışın.Ayrıntılar

Kısaca

  • ASCO'nun onayladığı bir kılavuza göre zencefil, kemoterapi bulantısında ilaçlara ek olarak düşünülebilir.
  • Küçük çalışmalarda deve dikeni, kemoterapinin karaciğer üzerindeki yan etkilerini azalttı.
  • Fitoterapi sertifikalı hekim, size uygun desteği tedavinizle uyumlu biçimde planlar.
Bu sayfada

Bitki ilaç etkileşimi nedir?

Bitki ilaç etkileşimi, bir bitkisel ürünün aynı anda kullanılan ilacın etkisini azaltması ya da artırmasıdır. Bu bilgi bitkisel ürünlerden uzak durmak için değil, onları ilaçlarınızla birlikte doğru kullanmak içindir.

Kaynaklarda geçen etkileşimlerin çoğu kuramsaldır ya da laboratuvar ve hayvan çalışmalarından çıkarılmıştır; her bitki her ilaçla etkileşmez. İnsanlarda gösterilmiş etkileşimleri bilmek, size uygun ürünün seçilmesini kolaylaştırır.

Fitoterapi tıbbi tedavinin yerine geçmez. Kullandığınız ilaçları hekiminize danışmadan bırakmayın ya da değiştirmeyin.

Hangi bitkiler tedavinizle birlikte destek olabilir?

Bazı bitkiler, tedavi sürecindeki bulantı, yorgunluk ve karaciğerle ilgili yan etkilere destek olabilir. Aşağıdaki tablo, kılavuzlarda ve araştırmalarda öne çıkan örnekleri özetler.

Bitki Hangi tedavi sürecinde Nasıl destek olabilir?
Zencefil Kemoterapi Bulantı ve kusmada bulantı ilaçlarına ek olarak düşünülebilir (kılavuz önerisi)
Amerikan ginsengi Kanser için süren tedavi Yorgunluğun hafifletilmesine yardımcı olabilir (kılavuz önerisi)
Deve dikeni Kemoterapi Kemoterapinin karaciğer üzerindeki yan etkilerini azalttı (küçük insan çalışmaları)

Hekiminiz bu bitkileri de kullandığınız ilaçlarla birlikte değerlendirerek size uygun olanı seçer.

Kemoterapi sürecinde bitkisel ürünler için ayrıntılı bilgi: Kemoterapi sırasında bitkisel ürün kullanılır mı?

Hangi bitkilerde hekiminiz ilaçlarınızı birlikte değerlendirir?

Hekiminiz özellikle aşağıdaki bitkilerde ilaçlarınızı birlikte değerlendirir. Tablo en sık konuşulan örnekleri gösterir; kullandığınız her ürün ayrıca gözden geçirilir.

Bitki Hangi ilaçlarla birlikte Hekiminizin dikkat ettiği nokta
Sarı kantaron Doğum kontrol hapı, varfarin, bazı antidepresanlar, digoksin, bağışıklığı baskılayan ilaçlar (siklosporin, takrolimus), bazı kanser ilaçları Birçok ilacın kandaki düzeyini düşürebildiği için ilaç kullananlarda ürün bu açıdan değerlendirilir; ibrutinib ile birlikte kullanılmaz
Ginkgo Kan sulandırıcılar (varfarin vb.), insülin Kan sulandırıcıyla birlikte doz ve takip ayarlanır; insülin kullananlarda kan şekeri izlenir
Zencefil Kan sulandırıcılar, şeker ilaçları ve insülin Takviye biçiminde kullanılacaksa kan sulandırıcı ve şeker ilacıyla birlikte doz ve takip ayarlanır
Zerdeçal Kan sulandırıcılar, tamoksifen, takrolimus Takviye biçiminde kan sulandırıcıyla birlikte takip ayarlanır; tamoksifen ve takrolimus kullananlarda ürün birlikte değerlendirilir
Yeşil çay Nadolol (tansiyon ilacı), bortezomib (kanser ilacı) Bu ilaçları kullananlarda yeşil çay miktarı ve özütü hekimle planlanır
Deve dikeni Varfarin, sirolimus Bu ilaçları kullananlarda ürün birlikte değerlendirilir

Yeşil çay ile nadolol arasındaki etkileşim, 10 sağlıklı gönüllüyle yapılan bir çalışmada görüldü. İki hafta her gün yeşil çay içildikten sonra nadololün kandaki miktarı yaklaşık %85 azaldı ve ilacın tansiyonu düşürme etkisi zayıfladı.

Kanıt türü: küçük insan çalışması

Tamoksifen kullanan 16 meme kanseri hastasıyla yapılan bir çalışmada, kurkuminle birlikte tamoksifenin ve endoksifenin kandaki miktarı azaldı. Bu nedenle tamoksifenle birlikte kurkumin takviyesi, fitoterapi sertifikalı hekiminiz ve tedavinizi sürdüren hekiminizle birlikte planlanır.

Kanıt türü: küçük insan çalışması

Şeker ilaçlarıyla ilgili ayrıntı: Şeker hastalığına iyi gelen bitkiler

Bitki ilaç etkileşimi neden olur, ne zaman daha önemlidir?

Bitki ilaç etkileşimi çoğunlukla bir bitkinin, ilacın vücutta işlenmesini ya da kanın pıhtılaşmasını etkilemesiyle olur. Birçok ilaç karaciğerde sitokrom P450 adı verilen enzimlerle işlenir; P-glikoprotein ise maddelerin hücreden atılmasına yardım eden bir proteindir.

Sarı kantaron bu iki sistemi de güçlü biçimde uyardığı için birçok ilaçla etkileşir. Etkileşim en çok varfarin, siklosporin ve karbamazepin gibi dozu hassas ilaçlarda önem taşır; bu ilaçlarda ilaç miktarındaki küçük bir değişiklik bile önemlidir.

Bazı takviyeler anesteziye yanıtı, kalp atışını ya da tansiyonu etkileyebildiği için ameliyattan önce kullandığınız ürünler ameliyat ekibiyle birlikte planlanır.

Hekime ne söylemelisiniz?

Görüşmeye ilaç listenizle gelin, hekiminiz size en uygun planı hazırlasın. Listede bütün ilaçlarınız ve bitkisel ürünleriniz, nasıl kullandığınızla birlikte yer alsın.

  1. Reçeteli ve reçetesiz bütün ilaçlarınızı yazın.
  2. Bitki çayları, kapsüller, yağlar ve vitaminler dahil her takviyeyi ekleyin; ne sıklıkla ve ne kadar kullandığınızı belirtin.
  3. Ürünlerin kutularını ya da şişelerini görüşmeye getirin; içerik bilgisini hekim kutudan okuyabilir.
  4. Listeyi her görüşmede güncelleyin.
  5. Ameliyat planlanıyorsa takviyelerinizi olabildiğince önceden cerrahınıza ve anestezi ekibine söyleyin.

Fitoterapi sertifikalı hekim uyumlu ürünü nasıl seçer?

Fitoterapi sertifikalı hekim, bitkisel bir ürün önermeden önce kullandığınız ilaçları, raporlarınızı ve tahlillerinizi değerlendirir. Böylece ilacınızla uyumlu ürün seçilir ve size özel bir destek planı hazırlanır.

Öneri, sizi izleyen hekimlerin tedavisiyle uyumlu biçimde yapılır. Genel bilgi için: Fitoterapi nedir?

Görüşme yüz yüze ya da online yapılabilir.

Randevu ve ilk görüşme hakkında: Muayene ve randevu

Kimler dikkat etmeli?

  • Kullandığınız ilaçları hekiminize danışmadan bırakmayın ya da değiştirmeyin.
  • Kan sulandırıcı, bağışıklığı baskılayan ilaç ya da kanser ilacı kullanıyorsanız bitkisel destek, özellikle sarı kantaron, hekiminizle birlikte planlanır.
  • Ameliyat olacaksanız kullandığınız her bitkisel ürünü olabildiğince önceden hekiminize ve anestezi ekibine söyleyin.
  • Reçeteli tedavinizi bırakmayın.

Sık sorulan sorular

Bitkisel ürünler ilaçlarla birlikte kullanılabilir mi?

Evet, doğru seçilen bitkisel ürünler birçok ilaçla birlikte kullanılabilir. Kaynaklarda geçen etkileşimlerin çoğu kuramsaldır ya da laboratuvar ve hayvan çalışmalarından çıkarılmıştır; her bitki her ilaçla etkileşmez. Fitoterapi sertifikalı hekim, ilaçlarınızı değerlendirerek tedavinizle uyumlu ürünü seçer.

Kan sulandırıcı kullanırken bitkisel destek alınabilir mi?

Evet, hekim planıyla alınabilir. Ginkgo, zencefil ve zerdeçal takviyeleri varfarin gibi kan sulandırıcılarla birlikte kanamayı etkileyebildiği için hekiminiz ürünü buna göre seçer ve takibi ayarlar. Sarı kantaron da varfarinin etkisini değiştirebildiği için bu durumda kan değerleriniz birlikte izlenir.

Tedavim değişirse bitkisel desteğim de değişir mi?

Gerekirse evet; yeni bir ilaca başladığınızda ya da tedaviniz değiştiğinde hekiminiz bitkisel desteği yeniden değerlendirir. Bu yüzden ilaç ve ürün listenizi her görüşmede güncellemeniz önerilir. Kan sulandırıcılar ve bağışıklığı baskılayan ilaçlar gibi dozu hassas tedavilerde bu değerlendirme özellikle önemlidir.

Bitkisel ürün ile ilaç aynı gün kullanılabilir mi?

Hekiminizin ilacınızla uyumlu olarak seçtiği bir ürün, ilacınızla aynı gün kullanılabilir. Her bitki her ilaçla etkileşmez; uyum, ürünün baştan doğru seçilmesiyle sağlanır. Ürünü nasıl ve hangi sıklıkla kullanacağınız hekim planında belirtilir.

Bu konuda Dr. Hakan Özkul'a nasıl danışabilirim?

Görüşme yüz yüze ya da online yapılabilir. Görüşmeye son raporlarınızı, tahlil sonuçlarınızı ve kullandığınız ilaçlarla bitkisel ürünlerin listesini getirin; size özel bir fitoterapi planı hazırlanır. Randevu sayfasından randevu alabilir ya da bu sayfanın sonundaki formla sorunuzu yazabilirsiniz.

Randevu sayfası · Soru formu

Bu konuda hekimle görüşmek ister misiniz?

Görüşmede Dr. Hakan Özkul raporlarınızı, tahlil sonuçlarınızı ve kullandığınız ilaçları birlikte değerlendirir. Bitkisel desteğin tedavinizle uyumunu gözden geçirir ve size özel bir fitoterapi planı hazırlar; önerilen ürünler ruhsatlı ürünler arasından seçilir. Görüşme yüz yüze ya da online yapılabilir.

Görüşmeye gelirken yanınıza alın:

  • son raporlarınız ve tahlil sonuçlarınız,
  • kullandığınız ilaçların listesi,
  • kullandığınız bitkisel ürünler ve takviyeler.

Raporlarınızla birlikte randevu alabilir ya da aşağıdaki formla sorunuzu yazabilirsiniz.

Dr. Hakan Özkul'a soru sorun

Formu doldurun, size dönüş yapılsın.

Bilgileriniz KVKK kapsamında korunur.

Kaynaklar

  1. 6 Tips: How Herbs Can Interact With Medicines. ABD Ulusal Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Sağlık Merkezi (NCCIH). (nccih.nih.gov)
  2. Herb-Drug Interactions (NCCIH Clinical Digest). ABD Ulusal Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Sağlık Merkezi (NCCIH). (nccih.nih.gov)
  3. Cancer Therapy Interactions With Foods and Dietary Supplements (PDQ, hasta sürümü). ABD Ulusal Kanser Enstitüsü (NCI), 2024. (cancer.gov)
  4. St. John's Wort: Usefulness and Safety. ABD Ulusal Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Sağlık Merkezi (NCCIH), 2025. (nccih.nih.gov)
  5. St. John's Wort (About Herbs). Memorial Sloan Kettering Kanser Merkezi (MSK), 2022. (mskcc.org)
  6. Ginkgo (About Herbs). Memorial Sloan Kettering Kanser Merkezi (MSK), 2023. (mskcc.org)
  7. Ginger (About Herbs). Memorial Sloan Kettering Kanser Merkezi (MSK), 2022. (mskcc.org)
  8. Turmeric (About Herbs). Memorial Sloan Kettering Kanser Merkezi (MSK), 2026. (mskcc.org)
  9. Green Tea (About Herbs). Memorial Sloan Kettering Kanser Merkezi (MSK), 2026. (mskcc.org)
  10. Misaka S ve ark. Green tea ingestion greatly reduces plasma concentrations of nadolol in healthy subjects. Clin Pharmacol Ther 2014. PubMed kaydı, 2014. (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)
  11. Milk Thistle (About Herbs). Memorial Sloan Kettering Kanser Merkezi (MSK), 2026. (mskcc.org)
  12. Hussaarts KGAM ve ark. Impact of Curcumin (with or without Piperine) on the Pharmacokinetics of Tamoxifen. Cancers (Basel) 2019. PubMed kaydı, 2019. (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)
  13. Imbruvica (ibrutinib), ürün bilgisi. Avrupa İlaç Ajansı (EMA). (ema.europa.eu)
  14. Know the Science: Some Medication-Supplement Interactions Can Be Serious. ABD Ulusal Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Sağlık Merkezi (NCCIH). (nccih.nih.gov)
  15. Know the Science: Talk With Your Health Care Providers. ABD Ulusal Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Sağlık Merkezi (NCCIH). (nccih.nih.gov)
  16. Lyman GH ve ark. Integrative Therapies During and After Breast Cancer Treatment: ASCO Endorsement of the SIO Clinical Practice Guideline. J Clin Oncol 2018. ASCO (PubMed kaydı), 2018. (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)
  17. Bower JE ve ark. Management of Fatigue in Adult Survivors of Cancer: ASCO-Society for Integrative Oncology Guideline Update. J Clin Oncol 2024. ASCO (PubMed kaydı), 2024. (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme içindir; muayenenin, tanının ve tedavinin yerine geçmez.