Reishi mantarı nedir, ne işe yarar?

Reishi mantarı nedir?

Reishi mantarı, canlı ağaçların üzerinde yetişen odunsu bir mantardır. Latince adı Ganoderma lucidum’dur; Çin geleneksel tıbbında “lingzhi”, Japonya’da “reishi” adıyla bilinir.

Reishi Doğu Asya’da çok uzun bir geçmişe sahiptir: MÖ 206 ile MS 8 yılları arasında yazılan Çin bitki kitabında anılır. Ömrü uzatan, yaşlanmayı geciktiren ve güç veren bir tonik olarak görülmüştür. Bugün Çin’de kemoterapi ya da ışın tedavisi alan hastalarda bağışıklık sistemini desteklemek amacıyla kullanılır.

Reishideki başlıca etkin maddeler, beta-glukan adı verilen şeker zincirleri (polisakkaritler) ve triterpenlerdir. Reishiye benzeyen pek çok Ganoderma türü vardır ve bunları birbirinden ayırt etmek güçtür.

Reishi mantarının faydaları nelerdir? Araştırmalar ne gösteriyor?

Reishi mantarı en çok kanser hastalarında bağışıklık sistemi, tedaviye yanıt ve yaşam kalitesi için araştırılmıştır; Cochrane derlemesi bu konularda olumlu sonuçlar bildirir.

Beş rastgele kontrollü çalışmayı birleştiren Cochrane derlemesinde, kemoterapi ya da ışın tedavisiyle birlikte reishi alan hastaların tedaviye olumlu yanıt verme olasılığı daha yüksek bulunmuştur. Reishi, bağışıklık sisteminin önemli hücreleri olan CD3, CD4 ve CD8 lenfositlerinin oranını artırmış; doğal öldürücü hücre etkinliğini de bir miktar yükseltmiştir.

Kanıt türü: sistematik derleme ya da meta-analiz

Bu sonuçlar reishi kemoterapi ya da ışın tedavisiyle birlikte verildiğinde alınmıştır; reishi tek başına verildiğinde aynı sonuç görülmemiştir.

Aynı derlemede dört çalışma, reishi alan hastaların yaşam kalitesinin daha iyi olduğunu bildirmiştir. Derleme yazarları, reishinin standart tedaviye ek olarak verilebileceği sonucuna varır.

Japonya’da kalın bağırsakta iyi huylu polipleri olan 225 kişiyle yapılan bir çalışmada, 12 ay reishi özütü alanlarda poliplerin sayısı ve boyutu azalmış, almayanlarda azalmamıştır.

Kanıt türü: küçük insan çalışması

Kanserde araştırılan diğer tıbbi mantarlar hangileri?

Reishi dışında kanserde en çok araştırılan tıbbi mantar, hindi kuyruğu mantarıdır (Trametes versicolor ya da Coriolus versicolor). Çin’de kullanılan Huaier mantarı (Trametes robiniophila) da karaciğer kanserinde araştırılmıştır.

Hindi kuyruğu mantarı: Ölü ağaç kütükleri üzerinde yetişen bu mantar, Çin’de “Yun Zhi”, Japonya’da “kawaratake” adıyla bilinir. Mantardan elde edilen PSK (krestin), Japonya’da kanser hastalarında standart tedaviye ek olarak onaylı bir üründür ve 1970’lerin ortasından beri binlerce hastada kullanılmıştır; az yan etki bildirilmiştir. PSP ise Çin’de üretilen, benzer yapıda bir başka özüttür.

Mide kanseri ameliyatı olmuş 8.009 hastayı kapsayan sekiz rastgele kontrollü çalışmanın birleşik analizinde, kemoterapiyle birlikte PSK alan grupta yaşam süresi daha uzun bulunmuştur. Kolon ve rektum kanserinde üç çalışmayı (1.094 hasta) birleştiren bir analizde de PSK alan grupta nüks daha az, yaşam süresi daha uzun bulunmuştur.

Kanıt türü: sistematik derleme ya da meta-analiz

PSK, Japonya’da ameliyattan sonra kemoterapiyle birlikte kullanılan onaylı bir mantar özütüdür; bu sonuçlar Japonya’da yapılan çalışmalarda, o koşullarda alınmıştır.

Kolon ve rektum kanserine ilişkin Cochrane derlemesinde de PSK alan grupta beş yıllık sağkalım biraz daha yüksek bulunmuştur; bu çalışmalarda kullanılan kemoterapi düzenleri bugünkü uygulamadan farklıdır.

Huaier mantarı: Çin’de 39 merkezde, karaciğer kanseri (hepatoselüler karsinom) nedeniyle ameliyat olmuş 1.044 hastayla yapılan çalışmada, ameliyattan sonra Huaier granülü alanların nüksüz yaşam süresi daha uzun olmuş ve kanserin karaciğer dışında yeniden ortaya çıkması daha az görülmüştür.

Kanıt türü: rastgele kontrollü çalışma

Huaier granülü, bu mantarın sudaki özütüdür; bu sonuçlar Çin’de, tümörü ameliyatla tamamen çıkarılan hastalarda ve ameliyattan sonra 96 haftaya kadar kullanımla alınmıştır.

Reishi mantarı nasıl kullanılır?

Reishi mantarı genellikle kurutulur ve sıvı özüt, kapsül, tablet, toz ya da çay biçiminde kullanılır. Hindi kuyruğu mantarı da hap ve toz biçiminde bulunur.

Fitoterapide ruhsatlı ürünler kullanılır. Hekim, içeriği belli ve ruhsatlı ürünü seçer; hangi biçimde ve ne kadar süre kullanacağınızı sizinle birlikte belirler.

Reishi mantarı ilaçlarla birlikte kullanılabilir mi?

Reishi mantarı, hekim eşliğinde pek çok tedaviyle birlikte kullanılabilir. Reishi bazı ilaçların etkisini değiştirebildiği için hekiminiz Memorial Sloan Kettering Kanser Merkezi’nin andığı şu ilaçları birlikte değerlendirir:

• Kan sulandırıcılar (varfarin vb.) ve kan pulcuklarını etkileyen ilaçlar: Reishi pıhtılaşma testlerini (INR, PT) uzatabildiği için doz ve takip birlikte ayarlanır.
• Bağışıklığı baskılayan ilaçlar: Reishi bağışıklık yanıtını artırabildiği için bu ilaçlarla birlikte kullanımı hekiminizce değerlendirilir.
• Bazı kemoterapi ilaçları: Reishi kandaki antioksidan kapasiteyi artırdığı için serbest radikallerle etki eden ilaçlarla birlikte kullanımı planlanır.

Kullandığınız ilaçları hekiminize danışmadan bırakmayın ya da değiştirmeyin. Genel bilgi için: Bitki ilaç etkileşimi ve Bitkisel ürünlerin güvenli kullanımı

Kanser tedavisi sırasında kullanılır mı?

Hekim eşliğinde kullanılabilir; tıbbi mantarlar Japonya ve Çin’de uzun süredir kemoterapi ve ışın tedavisiyle birlikte kullanılır. Cochrane derlemesinde reishi, kemoterapi ya da ışın tedavisine eklendiğinde genellikle iyi tolere edilmiştir.

Reishi kullanan hastaların bulantı, yorgunluk, iştah ve ruh hâlinde düzelme bildirdiği çalışmalar vardır. Reishi ve kurtbağrı (Ligustrum) içeren bir karışım, kemoterapi alan akciğer kanseri hastalarında yaşam kalitesinin korunmasına yardımcı olmuştur.

Kanıt türü: küçük insan çalışması

Reishi spor tozu CA72-4 tümör belirtecini yükseltebildiği için, tahlillerinizin doğru değerlendirilmesi adına reishi kullandığınızı tedavinizi sürdüren hekiminizle paylaşmanız yararlı olur.

Fitoterapi kanser tedavisinin yerine geçmez. Fitoterapi sertifikalı hekiminiz mevcut tedavinize uygun bir plan hazırlar.

İlgili sayfalar: Mide kanseri, Kolon kanseri ve Belirtilere destek

Kimler dikkat etmeli?

• Kan sulandırıcı ya da kan pulcuklarını etkileyen ilaç kullanıyorsanız reishi, doz ve takip ayarlanarak hekiminizle planlanır.
• Bağışıklığı baskılayan ilaç kullanıyorsanız ya da otoimmün hastalığınız varsa reishi hekiminizle birlikte değerlendirilir.
• Hamilelik ve emzirme döneminde hindi kuyruğu (Coriolus) mantarı ürünleri kullanılmaz.
• Reçeteli tedavinizi bırakmayın. Kullandığınız her bitkisel ürünü hekiminize söyleyin.